مثنوی | شعر هیأت

مثنوی در لغت به معنی «دوتایی» است و در اصطلاح به شعری گفته می‌شود که مصراع‌هاى هر بیت آن، قافیه‏‌اى مستقل دارد. تعداد ابیات این قالب محدود نیست و یک مثنوى می‌تواند از چند بیت تا هزاران بیت را در بر بگیرد.
از مثنوى به دلیل نامحدود بودن ابیاتش براى به نظم درآوردن تاریخ‌ها، داستان‌ها، افسانه‌‏ها و متون آموزشى استفاده ‏شده است. قالب «مثنوى» به لحاظ غناى موسیقى (تنوع قافیه در آن)، تعداد ابیات و... زمینۀ مساعدى را برای مضمون‌یابی‏ و پرورش آن برای سرودن و اجرای شعر دارد.

نوربخش يقين و تلقين اوست
هم جهان‌بان و هم جهان‌بين اوست

سنایی غزنوی

سیری در قلمرو شعر توحیدی

مثنوی

یک روز که پیغمبر، از گرمیِ تابستان
همراه علی می‌رفت، در سایۀ نخلستان

افشین علا

آینه گردانی

مثنوی

به نام خداوند جان و خرد
کز این برتر اندیشه برنگذرد

حکیم ابوالقاسم فردوسی

سیری در قلمرو شعر توحیدی

مثنوی

مادر موسی، چو موسی را به نیل
در فکند، از گفتۀ ربَّ جلیل

پروین اعتصامی

دیوان پروین اعتصامی

مثنوی

گه احرام، روز عید قربان
سخن می‌گفت با خود کعبه، زین‌سان

پروین اعتصامی

دیوان پروین اعتصامی

مثنوی

یا مُغِیثَ الْمُذنِبین مُعْطِی السّؤال
یا انیسَ العارفین، یا ذوالجلال

قاسم انوار تبریزی

کلیات قاسم انوار

مثنوی

گفتم به دل، که وقت نیایش شب دعاست
پرواز کن که مقصد من «سُرّ من رآ»ست

محمدجواد غفورزاده

یا ایهاالعزیز

مثنوی

دست خدا پردۀ‌ شب را شکافت
صبح شد و نور خداوند تافت

سیدمحمدعلی ریاضی‌یزدی

دیوان ریاضی یزدی

مثنوی

ای ولی عصر و امام زمان
ای سبب خلقت کون و مکان

ذاکر جوهری

خوشه‌های طلایی

مثنوی

ای مدنی برقع و مکی نقاب
سایه‌نشین چند بود آفتاب

نظامی گنجوی

خوشه‌های طلایی

مثنوی

تو را این‌گونه می‌نامند مولای تلاطم‌ها
و نامت غرش آبی آوای تلاطم‌ها

هادی جانفدا

کفشداری یازده

مثنوی

یا علی! این کیست می‌آید شتابان سوی تو؟
با قدی رعنا و بازویی چنان بازوی تو؟

قاسم صرافان

حیدرانه

مثنوی