مثنوی | شعر هیأت

مثنوی در لغت به معنی «دوتایی» است و در اصطلاح به شعری گفته می‌شود که مصراع‌هاى هر بیت آن، قافیه‏‌اى مستقل دارد. تعداد ابیات این قالب محدود نیست و یک مثنوى می‌تواند از چند بیت تا هزاران بیت را در بر بگیرد.
از مثنوى به دلیل نامحدود بودن ابیاتش براى به نظم درآوردن تاریخ‌ها، داستان‌ها، افسانه‌‏ها و متون آموزشى استفاده ‏شده است. قالب «مثنوى» به لحاظ غناى موسیقى (تنوع قافیه در آن)، تعداد ابیات و... زمینۀ مساعدى را برای مضمون‌یابی‏ و پرورش آن برای سرودن و اجرای شعر دارد.

بیا تا برآریم دستی ز دل
که نتوان برآورد فردا ز گل

سعدی شیرازی

کلیات سعدی

مثنوی

دیدم گل تازه چند دسته
بر گنبدی از گیاه رُسته

سعدی شیرازی

کلیات سعدی

مثنوی

به‌نام خداوند جان‌آفرین
حکیم سخن در زبان آفرین

سعدی شیرازی

کلیات سعدی

مثنوی

غصه آورده‌ام، غم آوردم
باز شرمنده‌ام کم آوردم

ناصر حامدی

مثنوی

دیر شد دیر و شب رسید به سر
یارب! امشب نکوفت حلقه به در

محمدحسین بهجتی

آینه گردانی

مثنوی

بیا که عزم به رفتن کنیم اگر مَردیم
بیا دوباره به شب‌های کوفه برگردیم

ابوالفضل زرویی نصرآباد

آینه گردانی

مثنوی

فتنه این‌بار هم از شام به راه افتاده‌ست
کفر در هیئت اسلام به راه افتاده‌ست

علی‌اکبر شاه

مثنوی

مادر سلام حال غریبت چگونه است؟
مادر بگو که رنج مصیبت چگونه است؟

رحمان نوازنی

فصل نجابت

مثنوی

برخاستی تا روز، روز دیگری باشد
تقدیر فردا قصۀ زیباتری باشد

محمدجواد شاهمرادی

لیالی مجنون

مثنوی

ما دردها و داغ‌ها را می‌شناسیم
غوغای باد و باغ‌ها را می‌شناسیم

عباس شاه‌زیدی

به کسی دل باخته‌ام

مثنوی

شبم در حضوری لبالب گذشت
کدامین شبم مثل آن شب گذشت

عباس شاه‌زیدی

به کسی دل باخته‌ام

مثنوی

ای ز پیدایی خود بس ناپدید
جملۀ عالم تو و کس ناپدید

عطار نیشابوری

سیری در قلمرو شعر توحیدی

مثنوی