شعر هیأت شعر عاشورایی نثر ادبی اشعار مذهبی

یادداشت

شعر انقلاب
نقد و نظر
اما یک نوع دیگر شعر آیینی هم در این تغییر ذوق و سلیقۀ عموم بی‌اثر نبود و آن شعری بود در قالبِ کهن ولی با لحن و بیان نسبتاً تازه و در عین حال دارای آن مایۀ صراحت و جذابیّت صوری که بر مخاطبان عام تأثیر بگذارد.
جهاد شعری
پیرامون شعر آیینی
کُميت که می‌آید دربارۀ علی‌ بن‌ الحسين (عليه‌السّلام) شعر می‌گوید، شعرش جهاد است؛ چرا؟ چون مضمونش درگیری با هشام بن عبدالملک است. همان روز خیلی‌ها بودند که برای رسول‌الله (صلّى‌الله‌عليه‌وآله) شعر می‌گفتند، اما هیچ‌گونه مبارزه‌ای محسوب نمی‌شد، درگیری محسوب نمی‌شد؛ لذاست که جهاد…
آینه بردباری
معرفی
از دیرباز تا کنون شاعران و سخنوران مختلفی زبان به منقبت و ستایش امام حسن مجتبی(علیه‌السلام) گشاده و هر یک به فراخور بضاعت و میزان استطاعت خویش به پیشگاه آن امام همام ارادت خود را عرضه داشته‌اند. اما این آثار در کتاب‌ها و مجموعه‌ها پراکنده و دور از دسترس همگان است...
امام حسن
نقد و نظر
حسین عباس‌پور از شاعران جوان آیینی است که اهتمام خاصی در سرایش شعر دربارۀ امام حسن مجتبی(ع) داشته و دارد. برخی او را شاعر دلبسته و منتسب به این حضرت می‌شناسند؛ گرچه عباس‌پور شعرهای دیگری در مدح و مرثیه سایر ائمه(ع) نیز سروده است.
امام حسین علیه‌السلام
یک شعر یک نکته
زبان حال سرایی در شعر هیأت و به ویژه در مرثیه رواج و اهمیت فراوان دارد. شاعر هیأت از طرفی به دلیل کلی بودن و محدود بودن اطلاعات تاریخی و از طرفی به دلیل هنرنمایی‌های شاعرانه و نگاه‌های جزئی و جستجوی زاویه دیدهای تازه و متفاوت ناگزیر از زبان حال سرایی است.
سفرنامه با صاد
معرفی
تصویری که از شعر آیینی در ذهن مخاطب وجود دارد قصیده و مثنوی‌های شکوهمند است، اما مجموعه شعر نیمایی «سفرنامه با صاد» تمام باورها و پیش‌زمینه‌های ذهنی خواننده را جا به جا کرده و پنجره‌ای تازه به روی مخاطب گشوده و او را به جهانی تازه در فضای شعر آیینی راه داده است.
شعر توحیدی
معرفی
مجموعه «شعر توحیدی»، نخستین کتاب از مجموعه «سیری در قلمرو شعر آیینی» است که در دوازده بخش، پیشینه شعر توحیدی در چهارده سده را به ترتیب تاریخی بررسی کرده و نمونه‌های گوناگونی را از سروده‏‌های شاعران، ارائه نموده است.
اندیشه در شعر
پیرامون شعر آیینی
در اشعار مذهبی ما، خلأ نگاه اسوه‌ای به ذوات مقدسه و پرداختن به سیرۀ اجتماعی و سیاسی آن بزرگوارن به شدت حس می‌شود و این هم یک واقعیت است که شعر مذهبی ما آن قدر که به شخصیت‌های دینی بها می‌دهد به سایر موضوعات دینی بها نمی‌دهد. اما آیا برای پرکردن نیمۀ خالی لیوان، باید نیمۀ پر…
شعر تعلیمی
نقد و نظر
این غزل از کارهای موفق محمدمهدی سیار است که مانند دیگر آثارش عطر اندیشه‌محوری و دغدغه‌مندی از آن به مشام می‌رسد. این غزل کوتاه دو عنصر مهم شعری یعنی شاعرانگی و شهود را توأمان دارد و به شیوة غزل‌های سبک هندی خالی از مضمون نیست اما اندیشه را فدای مضمون نمی‌کند.
پیشوایان هدایت
معرفی
گفتن این‌که تاریخ ۲۵۰ سالۀ اهل‌بیت علیهم‌السلام حکایت درخشش نوری واحد است، به زبان، ساده است اما نشان‌دادن آن با جزئیات و در قالب بیش از چهار هزار صفحه کتاب و ذیل سرفصل‌های مختلف و با بهره‌گیری از منابع متعدد، کار دشواری است که مجموعه‌ی ۱۴ جلدی اعلام‌الهدایة از عهده‌ی آن برآمده…
انتظار جهانی در شعر مهدوی
یک شعر یک نکته
شعر مهدوی یکی از شاخه‌های شعر ولایی است که از لحاظ موضوع و مضمون‌سازی ویژگی‌های متمایزی با بخش‌های دیگر شعر آیینی و ولایی دارد. در این غزل، شاعر نگاهی جهانی به موضوع مهدویت در شعر امروز داشته است و در اثرش از ویژگی‌هایی مؤثری بهره برده است.
روایت‌های کوتاه
یک شعر یک نکته
در این نوشتار، پیرامون سه شعر مهدوی که در آن‌ها روایت نقش مهمی دارد به نکاتی اشاره می‌کنیم.
کاربرد ردیف در شعر مهدوی
یک شعر یک نکته
استفاده از ردیف‌هایی چون: «ایها العزیز، خدا کند که بیایی‌، چشم به راه، نیامدی، دارد می‌آید، ولیِّ عصر...» علاوه بر اینکه با موضوع و مفهوم مهدویت تناسب دارند. از نظر موسیقی و کمک به تداعی معانی مفید و اثرگذار هستند.
امام هادی علیه‌السلام
یک شعر یک نکته
با مرور شعرهایی که با موضوع امام هادی(علیه‌السلام) سروده شده است در می‌یابیم که برخی اشعار نگاه قابل قبولی به زیارت «جامعۀ کبیره» داشته‌اند. زیارتی که از این امام معصوم نقل شده و برای استفادۀ مضمونی و مفهومی در شعر، بسیار قابل اعتنا است.
امام باقر علیه‎السلام
یک شعر یک نکته
با مرور شعرهای شاعران درباره با امام باقر(علیه‌السلام) در می‌یابیم که نسبت به شعر و شخصیت این حضرت (در مدح و مرثیه) دو رویکرد بیان عالمانه و بیان کودکانه به چشم می‌خورد که نگاهی کوتاه به این دو رویکرد و نحوۀ بیان، قابل تأمل است.
حضرت فاطمه
پیرامون شعر آیینی
در بررسی مدح و شیوه‌های مدیحه‌پردازی در اشعار شاعران، از گذشته تا امروز می‌توان به چهار نوع نگرش دست یافت. در نوشتار پیش‌رو انواع یاد شده بررسی می‌شوند.
موسیقی در شعر
یک شعر یک نکته
🔹وزن «مفتعلن مفاعلن، مفتعلن مفاعلن» از وزن‌هایی است که در غزلیات مولوی متعدد از آن استفاده شده است. مثل: بی‌همگان به سر شود بی تو به سر نمی‌شود داغ تو دارد این دلم جای دگر نمی‌شود
یا فاطمه
یک شعر یک نکته
ما این امکان را داریم که با استفاده از صور خیال و نقش‌های زبانی در فضای شعر فاطمی، سیره و سبک زندگی فاطمی را به شیوۀ هنرمندانه ترویج دهیم. پرداخت الگوهای گفتاری و رفتاری حضرت زهرا(علیهاالسلام) در شعر، از جهتی خواننده را با الگوسازی مواجه می‌کند و از جهتی قابلیت پرورش مضمون را…
یا فاطمه
درنگ ادبی
شاعر برای پرداخت به سوژۀ تازه، به نگاه جزیی‌نگر و قرار گرفتن در موقعیت‌های مختلف نیاز دارد. استفاده از سوژۀ تازه در شعر، این امکان را به شاعر می‌دهد تا به تصویرسازی و مضمون‌آفرینی‌های مختلف بپردازد و این فضا را برای مداح ایجاد می‌کند که با پرداخت سوژه‌های تازه، ابعاد دیگر شخصیت…
حضرت فاطمه
یک شعر یک نکته
در مثنوی احمد عزیزی «یاس» به عنوان نماد معرفی و شناخته می‌شود و هرکجا که واژۀ یاس قرار می‌گیرد منظور از آن، حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها) است. استعاره، زمانی به نماد تبدیل می‌شود که بتواند اثرگذار باشد و در آثار دیگر نمود پیدا کند. ترکیب‌هایی مثل: «یاس کبود»، «یاس نیلی»، «یاس مدینه…